Móng băng lệch tâm là gì? những lưu ý trong quá trình thi công

Trong bối cảnh quỹ đất xây dựng tại các đô thị lớn ngày càng hạn hẹp, việc thi công nhà phố san sát nhau đặt ra những thách thức lớn về kỹ thuật nền móng. Làm sao để đảm bảo kết cấu vững chắc cho ngôi nhà mà không xâm lấn sang phần đất của nhà bên cạnh? Giải pháp tối ưu nhất được các kỹ sư tại Vinavic và giới chuyên môn tin dùng chính là sử dụng kết cấu móng băng lệch tâm.

Vậy móng băng lệch tâm là gì và đâu là những tiêu chuẩn kỹ thuật sống còn khi thi công loại móng này?  Bài viết dưới đây giúp bạn có cái nhìn toàn diện trước khi khởi công tổ ấm của mình.

Móng băng lệch tâm là gì? Khái niệm và đặc điểm kỹ thuật

Móng băng lệch tâm là loại móng mà tâm của cột không nằm chính giữa dải móng băng, mà lệch về một phía, thường xảy ra ở nhà phố hẹp hoặc khi có cản trở, yêu cầu thiết kế phải tính toán kỹ lưỡng mô-men uốn, bố trí thép đặc biệt để đảm bảo ổn định và phân bố tải trọng, tránh lún lệch

Trong thực tế xây dựng, loại móng này thường xuyên xuất hiện ở các công trình nhà phố, nhà ống, biệt thự liền kề nơi mà tường nhà bạn nằm sát vách với tường nhà hàng xóm. Khi đó, các kỹ sư không thể mở rộng phần móng sang đất người khác, buộc phải sử dụng móng băng lệch tâm để tận dụng tối đa diện tích đất của gia chủ mà vẫn đảm bảo khả năng chịu lực.

Cấu tạo chi tiết của móng băng lệch tâm

Một hệ thống móng băng lệch tâm tiêu chuẩn bao gồm các thành phần chịu lực chính sau:

• Bản móng (cánh móng): Phần bê tông mở rộng về một phía, tiếp xúc trực tiếp với nền đất để phân truyền tải trọng.
• Dầm móng: Thanh chịu lực chạy dọc theo chiều dài của móng, liên kết các chân cột lại với nhau, đảm bảo độ cứng cho toàn hệ thống.
• Cổ móng: Phần nối giữa dầm móng và cột nhà.
• Lớp bê tông lót: Lớp bê tông mỏng (thường là mác 100) giúp làm phẳng bề mặt hố móng và hạn chế mất nước cho bê tông tươi khi đổ.

Tại sao sử dụng móng băng lệch tâm trong xây nhà?

Việc lựa chọn giải pháp móng không bao giờ là ngẫu nhiên. Móng băng lệch tâm giải quyết được bài toán khó về ranh giới đất đai nhưng cũng đi kèm với những thách thức về vật lý kiến trúc.

Ưu điểm của móng băng lệch tâm là khả năng thi công sát ranh giới đất. Nếu dùng móng đúng tâm, bạn bắt buộc phải thụt lùi tường vào trong một khoảng bằng nửa chiều rộng móng, gây lãng phí diện tích đất đắt đỏ. Ngoài ra, loại móng này có độ lún đều hơn so với móng đơn, giúp liên kết hệ khung tốt hơn, giảm thiểu hiện tượng nứt tường do lún lệch.

Lưu ý: Do tâm cột không trùng với tâm móng, tải trọng từ cột truyền xuống sẽ gây ra một mô-men uốn rất lớn, có xu hướng làm móng bị lật hoặc xoay. Đây là vấn đề nguy hiểm nhất nếu không được tính toán kỹ. Tại Vinavic, chúng tôi luôn phải bố trí hệ thống dầm giằng ngang (dầm móng) đủ lớn để cân bằng lại lực này, chống lại xu hướng lật của móng, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho công trình.

Quy trình thi công móng băng lệch tâm chuẩn kỹ thuật

Một ngôi nhà bền vững bắt đầu từ một nền móng vững chắc. Dưới đây là quy trình thi công móng băng lệch tâm được chuẩn hóa, áp dụng cho các công trình chất lượng cao.

Bước 1: Giải phóng mặt bằng và định vị trục móng

Công tác trắc đạc là bước khởi đầu quan trọng. Kỹ sư cần xác định chính xác tim trục, ranh giới đất. Với móng lệch tâm, sai số vài centimet cũng có thể dẫn đến việc móng lấn sang đất hàng xóm hoặc làm lệch tâm chịu lực, gây nguy hiểm khôn lường.

Bước 2: Đào hố móng và san sửa mặt bằng

Độ sâu chôn móng tùy thuộc vào khảo sát địa chất, nhưng thông thường với nhà phố từ 3-5 tầng, độ sâu chôn móng dao động từ 1.5m đến 2.5m. Đáy hố móng cần được làm phẳng, đầm chặt để tránh hiện tượng đất nền bị phá hoại do xáo trộn.

Bước 3: Gia công và lắp dựng cốt thép

Đây là giai đoạn quyết định khả năng chịu lực. Thép móng băng lệch tâm cần lưu ý:

• Thép bản móng: Thường sử dụng thép phi 10 hoặc phi 12, đan lưới ô vuông hoặc chữ nhật tùy thiết kế. Phần thép chịu lực chính nằm theo phương ngang (phương ngắn) của móng để chống lại mô-men uốn tại mép cột.
• Thép dầm móng: Sử dụng thép chủ chịu lực lớn (phi 18, 20, 22...), số lượng và đường kính phải tuân thủ tuyệt đối bản vẽ kết cấu. Đai thép cần được bẻ móc đúng quy cách 135 độ để tăng khả năng chống cắt.

Một điểm quan trọng mà nhiều đội thợ ẩu thường bỏ qua là lớp kê thép (con kê bê tông). Cần đảm bảo lớp bảo vệ cốt thép dày khoảng 3-5cm để tránh thép bị ăn mòn từ lòng đất.

Bước 4: Ghép cốp pha và đổ bê tông

Cốp pha phải kín khít, chắc chắn để bê tông không bị chảy nước xi măng (mất nước) làm giảm cường độ. Bê tông sử dụng nên là bê tông thương phẩm mác 250 trở lên. Quá trình đổ phải liên tục, đầm dùi kỹ tại các vị trí góc cạnh và chân cột để bê tông đặc chắc, không bị rỗ.

Những lưu ý trong quá trình thi công móng băng lệch tâm

Khảo sát địa chất bắt buộc phải thực hiện

Một trong những sai lầm phổ biến là bỏ qua khảo sát địa chất khi làm móng băng lệch tâm. Do tải trọng không đều, nền đất yếu sẽ gây lún lệch rất nhanh. Việc khoan khảo sát giúp xác định chính xác:

• Chỉ số sức chịu tải của đất
• Chiều sâu lớp đất tốt
• Mực nước ngầm ảnh hưởng đến móng

Thiết kế kết cấu phải do kỹ sư có kinh nghiệm

Móng băng lệch tâm không thể áp dụng bản vẽ mẫu đại trà. Mỗi công trình cần thiết kế riêng, tính toán cụ thể mô men lệch tâm, bố trí thép tăng cường và có giải pháp giằng móng hợp lý.

Vinavic với đội ngũ kiến trúc sư và kỹ sư kết cấu hơn 10 năm kinh nghiệm luôn thiết kế móng băng lệch tâm dựa trên số liệu thực tế, đảm bảo an toàn và tối ưu chi phí cho từng công trình.

Bố trí thép đúng vị trí chịu lực

Trong thi công móng băng lệch tâm, thép chịu lực không được bố trí đối xứng như móng thông thường. Phía chịu mô men lớn phải tăng cường thép chủ, thép cấu tạo và neo thép đúng chiều dài quy định.

Liên kết giằng móng để cân bằng lệch tâm

Giải pháp phổ biến và hiệu quả là liên kết móng băng lệch tâm với móng bên trong nhà bằng giằng móng. Giằng giúp phân phối lại nội lực, hạn chế lật và giảm lún không đều.

Kiểm soát chặt chẽ quá trình đổ bê tông

Bê tông móng băng lệch tâm phải đảm bảo mác thiết kế, đổ liên tục, đầm rung kỹ để tránh rỗ tổ ong. Việc đổ lệch hoặc ngắt quãng có thể làm sai lệch khả năng chịu lực của móng.

Giám sát kỹ thuật xuyên suốt

Không nên khoán trắng cho đội thợ khi thi công móng băng lệch tâm. Cần có kỹ sư giám sát kiểm tra cao độ, tim trục, thép, cốp pha và chất lượng bê tông trước – trong – sau khi đổ

Để đảm bảo ngôi nhà của bạn được xây dựng trên một nền tảng vững chắc nhất, việc lựa chọn một đơn vị tư vấn thiết kế và thi công uy tín là điều tiên quyết. Nếu bạn đang có những băn khoăn về kết cấu móng hay cần tư vấn giải pháp thiết kế tối ưu cho mảnh đất của mình, đừng ngần ngại liên hệ với các chuyên gia tại Vinavic.

Hãy để lại bình luận bên dưới nếu bạn còn thắc mắc về kỹ thuật thi công móng, Vinavic sẽ giải đáp chi tiết cho từng trường hợp cụ thể. Tham khảo thêm các mẫu thiết kế nhà đẹp và kinh nghiệm xây dựng nhà mới nhất tại website của Vinavic.