Móng đơn là gì? Cấu tạo và cách phân loại chi tiết nhất

Cẩm nang xây nhà
0
2645
Vinavic - 05/10/2023

Cần hiểu rõ móng đơn là gì, từ khái niệm cơ bản đến chi tiết phân loại và quy trình thi công. Giúp bạn hiểu rõ các tiêu chí để đánh giá và lựa chọn được loại móng đơn phù hợp nhất với công trình của mình. Từ đó, có được những lưu ý để thi công đúng kỹ thuật móng đơn đáp ứng nhu cầu và ngân sách của bạn. 

Móng đơn thường được sử dụng cho các công trình nhỏ hoặc những công trình không yêu cầu nền móng phức tạp
Móng đơn thường được sử dụng cho các công trình nhỏ hoặc những công trình không yêu cầu nền móng phức tạp

Móng đơn là gì?

Móng đơn là loại móng có cấu tạo đơn giản nên rất dễ thi công và tiết kiệm chi phí, với hình dạng một khối bê tông cốt thép hình chữ nhật, hình vuông hoặc hình tròn, được chôn dưới nền đất để truyền tải trọng của công trình xuống đất, trong đó các loại móng đơn phổ biến nhất bao gồm móng đơn cho nhà 1 tầng, 2 tầng, 3 tầng, móng đơn nông, móng đơn sâu,...

Cấu tạo của móng đơn

Theo sách giáo trình Cơ sở kỹ thuật thi công xây dựng của trường Đại học Xây dựng Hà Nội, cấu tạo của móng đơn gồm các phần sau:

  • Chân đế móng: Là phần chịu tải trọng trực tiếp của công trình và truyền tải trọng xuống đất. Chân đế móng thường được làm bằng bê tông cốt thép, có hình chữ nhật, hình vuông hoặc hình tròn.

  • Đất nền: Chịu tải trọng của móng và truyền tải trọng lên lớp đất sâu hơn. Đất nền phải có sức chịu tải đủ lớn để đảm bảo móng không bị lún, nghiêng hoặc đổ.

  • Bê tông: Vật liệu chính để xây dựng móng đơn. Bê tông có cường độ cao, chịu lực tốt và chống thấm tốt.

Ngoài ra, cấu tạo của móng đơn có thể được bổ sung thêm:

  • Cọc bê tông: Cọc bê tông để tăng khả năng chịu tải của móng. Cọc bê tông thường được sử dụng cho các công trình có tải trọng lớn hoặc nền đất yếu.

  • Thép cốt: Để cải thiện tính chịu tải và độ bền của móng đơn, thép cốt có thể được sử dụng. Thép cốt thường được đặt trong lớp bê tông để tạo ra sự kết hợp giữa chất lượng cơ học của thép và độ bền của bê tông.

  • Lớp cách nhiệt: Trong trường hợp công trình yêu cầu cách nhiệt hoặc cách âm, có thể áp dụng lớp cách nhiệt hoặc cách âm ở phần móng đơn. Lớp này giúp điều tiết nhiệt độ và tiếng ồn trong công trình.

  • Lớp vật liệu chống thấm: Để đảm bảo tính kín nước của móng đơn, có thể sử dụng lớp vật liệu chống thấm. Điều này giúp ngăn nước từ đất thấm vào móng và gây ảnh hưởng đến tính ổn định của công trình.

Móng đơn là loại móng phổ biến nhất trong các công trình xây dựng dân dụng
Móng đơn là loại móng phổ biến nhất trong các công trình xây dựng dân dụng

Ưu điểm và nhược điểm của móng đơn

Ưu điểm của việc sử dụng móng đơn

  • Cấu tạo đơn giản, dễ thi công: Móng đơn có cấu tạo đơn giản, chỉ gồm một khối bê tông cốt thép hình chữ nhật, hình vuông hoặc hình tròn. Điều này giúp giảm chi phí xây dựng và thời gian thi công.

  • Thích hợp cho các công trình có tải trọng nhỏ: Móng đơn có khả năng chịu tải trọng nhỏ, phù hợp với các công trình nhà ở, nhà kho, nhà xưởng,... với chiều cao thấp.

  • Thích hợp cho địa hình đơn giản: Móng đơn thường được sử dụng ở các khu vực có địa hình phẳng hoặc độ nghiêng nhẹ. Các nhà dân dụng tại các khu vực nông thôn thường sử dụng móng đơn do địa hình phẳng.

  • Không gây ảnh hưởng đến kết cấu công trình: Móng đơn nằm dưới nền đất, không ảnh hưởng đến kết cấu công trình.

Nhược điểm và hạn chế của móng đơn

  • Hạn chế về tải trọng: Móng đơn không phải lúc nào cũng thích hợp cho các công trình có tải trọng lớn hoặc cao như các toà nhà cao tầng, cầu vượt,... Dẫn tới việc giới hạn sự sáng tạo trong thiết kế kiến trúc và yêu cầu phải có kế hoạch xây dựng cẩn thận để tránh quá tải.

  • Dễ bị lún nếu nền đất yếu: Trong một số trường hợp, địa hình không đủ mạnh để hỗ trợ móng đơn (xây nhà trên nền đất cát hoặc mức nước nhiều) và gây sụt lún hoặc biến dạng công trình.

  • Không phù hợp cho địa hình đặc biệt: Móng đơn không thích hợp cho các công trình ở những vị trí có địa hình đặc biệt như trên núi, bãi biển cát cứng, hoặc đất đá. Nếu bạn muốn xây nhà, khách sạn, biệt thự,... ở bãi biển cát cứng sẽ đòi hỏi sử dụng móng cọc để đảm bảo tính ổn định.

Dựa vào những ưu điểm và khuyết điểm trên, bạn có thể lựa chọn giữa móng đơn hoặc các loại móng khác phụ thuộc vào yêu cầu cụ thể của công trình và điều kiện địa chất.

Các loại móng đơn phổ biến

Móng đơn được phân loại dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau, bao gồm kiểu công trình, hình dáng, tải trọng và chiều sâu chôn móng. Việc lựa chọn loại móng đơn phù hợp cần dựa trên các yếu tố như tải trọng của công trình, nền đất và điều kiện thi công.

Phân loại theo kiểu công trình

Móng đơn cho công trình có nhà càng to thì càng có kích thước lớn để tăng khả năng chịu tải.

  • Móng đơn cho nhà 1 tầng: Có kích thước nhỏ khoảng 0,5 - 1 m, tải trọng nhẹ, thường được sử dụng cho các công trình nhà cấp 4, nhà vườn ở nông thôn,...

  • Móng đơn cho nhà 2 tầng: Các công trình nhà 2 tầng thường đòi hỏi móng đơn có khả năng chịu tải trọng cao hơn so với nhà 1 tầng để mang lại sự ổn định.

  • Móng đơn cho nhà 3 tầng: Những công trình lớn hơn như nhà 3 tầng hoặc nhà ở nhiều người thường cần móng đơn mạnh mẽ hơn (kích thước tầm 1,5 - 2m) để chịu tải trọng lớn, đảm bảo tính ổn định và an toàn.

Phân loại theo hình dáng

  • Móng đơn vuông: Thường được sử dụng khi cần tạo ra một mặt bằng tiếp xúc rộng và ổn định với đất, như xây nhà kho,...

  • Móng đơn chữ nhật: Loại móng đơn này có hình dáng chữ nhật và thường được sử dụng cho các công trình dài hơn hoặc khi cần tạo ra một diện tích tiếp xúc lớn hơn với đất theo một chiều.

  • Móng đơn tròn: Móng tròn thường được dùng cho các công trình cần chịu lực tốt và dễ thi công như cột đèn đường,...

Mặt cắt móng đơn
Mặt cắt móng đơn

Phân loại theo tải trọng

Có thể phân loại móng đơn dựa trên khả năng chịu tải của móng:

  • Móng đơn chịu tải trọng nhẹ: Là loại móng có khả năng chịu tải trọng nhỏ, thường được sử dụng cho các công trình nhà ở dân dụng hoặc nhà kho, nhà xưởng,... với chiều cao thấp.

  • Móng đơn chịu tải trọng trung bình: Là móng của các công trình vừa và lớn về tải trọng như nhà 2 tầng hoặc nhà công nghiệp nhẹ, để hỗ trợ thêm tải trọng của các công trình phụ như thiết bị, máy móc, sân thượng,...

  • Móng đơn chịu tải trọng nặng: Móng đơn chịu tải trọng nặng có khả năng chịu tải trọng lớn, thường được sử dụng cho các công trình nhà 3 tầng, nhà cao tầng,... hoặc cầu vượt với chiều cao lớn.

Phân loại theo chiều sâu chôn móng

  • Móng đơn nông: Móng được chôn dưới mặt đất với độ sâu không lớn, có thể thấy ở các công trình nhẹ về tải trọng như lề đường nhỏ,...

  • Móng đơn sâu: Móng chôn sâu hơn vào đất, hỗ trợ các công trình lớn hoặc có tải trọng lớn, ví dụ như xây móng một cây cầu dài,...

Cách thi công móng đơn đảm bảo bền chắc, an toàn

Các bước thi công móng đơn là một phần quan trọng trong việc xây dựng, yêu cầu sự chính xác và cẩn thận để đảm bảo tính ổn định và an toàn cho công trình của bạn. Dưới đây là hướng dẫn các bước cụ thể để thi công móng đơn, cũng như những điều cần lưu ý khi thi công móng đơn.

Quy trình xây dựng móng đơn

Bước 1: Đào móng

  • Đầu tiên, khi bắt đầu thi công móng đơn, phải đào móng ở vị trí xây dựng. Đối với các công trình nhỏ, móng đơn có thể được đào bằng thủ công. Các công trình lớn hơn thì móng đơn có thể được đào bằng máy xúc.

  • Kích thước và hình dáng của móng đơn cần phải tuân theo yêu cầu thiết kế kiến trúc, tải trọng của công trình và sức chịu tải của nền đất. Móng đơn phải được đào sâu đủ để đảm bảo móng nằm trên lớp đất có sức chịu tải tốt.

Bước 2: Trang bị cốt thép

  • Sau khi đào móng, cốt thép sẽ được trang bị vào bên trong móng đơn để tăng khả năng chịu tải trọng và đảm bảo tính ổn định của công trình.

  • Cốt thép móng đơn thường được làm bằng thép tròn trơn hoặc thép hình. Cốt thép được đặt trong móng theo một khung xương chắc chắn. Khung xương cốt thép cần được liên kết chặt chẽ với nhau để đảm bảo móng có độ cứng và khả năng chịu lực tốt.

Bước 3: Đổ bê tông

  • Bê tông là vật liệu chính để xây dựng móng đơn. Bê tông có cường độ cao, chịu lực tốt và chống thấm tốt.

  • Quá trình đổ bê tông vào móng đơn đã trang bị cốt thép đòi hỏi sự chính xác và đổ từ từ để đảm bảo bê tông không có khe hở hoặc không bị bọt khí. Bê tông cần được đầm chặt để đảm bảo móng có độ cứng và khả năng chịu lực tốt.

Lưu ý khi thi công móng đơn

Móng đơn là nền móng đơn giản, không có các bệ hay tầng chịu tải phức tạp như móng bậc, và được thiết kế dựa trên các thông số kỹ thuật của công trình và điều kiện địa chất cụ thể. Quá trình thi công móng đơn là một phần quan trọng trong việc xây dựng công trình và yêu cầu sự chính xác và kỹ thuật cao. Bằng cách tuân theo những lưu ý sau: kiểm tra lại thiết kế của móng, sử dụng bê tông chất lượng cao, chú ý điều kiện thời tiết, giám sát quá trình đổ móng kỹ lưỡng. Bạn sẽ có thể đảm bảo tính ổn định và an toàn của công trình xây dựng.

  • Luôn kiểm tra lại thiết kế của móng đơn để đảm bảo rằng kích thước, hình dáng và các yếu tố khác đúng như dự kiến.

  • Sử dụng bê tông và cốt thép có chất lượng cao để đảm bảo tính ổn định và độ bền của móng đơn.

  • Chú ý đến điều kiện thời tiết. Tránh thi công móng đơn trong thời tiết mưa lớn hoặc động đất.

  • Luôn có sự giám sát chặt chẽ từ các chuyên gia hoặc kỹ sư để đảm bảo rằng quá trình thi công diễn ra đúng quy trình.

Về vấn đề kỹ thuật, cần đảm bảo:

  • Móng đơn cần được thiết kế và thi công bởi các kỹ sư có chuyên môn.

  • Móng đơn cần được đào đúng kích thước và độ sâu theo thiết kế.

  • Cốt thép móng cần được đặt đúng vị trí và liên kết chặt chẽ với nhau.

  • Bê tông móng cần được đổ đầy và đầm chặt.

Cốt thép móng đơn cần được đặt đúng vị trí và liên kết chặt chẽ với nhau
Cốt thép móng đơn cần được đặt đúng vị trí và liên kết chặt chẽ với nhau

Cách tính diện tích móng đơn chi tiết và chính xác

Có nhiều yếu tố cần cân nhắc trong việc tính toán móng đơn:

Xác định tải trọng tác dụng lên móng và yêu cầu của thiết kế

  • Bạn cần biết tải trọng mà móng đơn sẽ phải chịu, bao gồm tải trọng từ toàn bộ công trình và tải trọng địa hình, tải trọng động và tải trọng tĩnh.

  • Xác định yêu cầu về kích thước và hình dáng của móng đơn dựa trên thiết kế kiến trúc của công trình.

Tính toán sức chịu tải của đất nền

  • Sức chịu tải của nền đất được xác định bằng cách thí nghiệm nền đất. Đặc điểm nền đất của vùng xây dựng có ảnh hưởng lớn đến thiết kế và tính toán móng đơn. Điều này bao gồm loại đất, độ sâu của đất, và tính chất của đáy đất.

Tính toán kích thước móng

  • Kích thước và hình dáng của móng được xác định dựa trên tải trọng của công trình, sức chịu tải của nền đất và các yêu cầu kỹ thuật khác.

Tính toán các chi tiết móng đơn

  • Tính toán kích thước và chi tiết cụ thể của móng đơn, bao gồm độ sâu, chiều rộng, độ dày, mác bê tông, và cách trang bị cốt thép.  

Ví dụ, để tính toán móng đơn cho một ngôi nhà 2 tầng, có thể thực hiện theo các bước sau:

Tính tải trọng công trình:

  • Tải trọng tường: 200 kg/m2

  • Tải trọng sàn: 250 kg/m2

  • Tải trọng mái: 100 kg/m2

  • Tải trọng sống: 250 kg/m2

  • Tải trọng gió: 150 kg/m2

Tổng tải trọng của công trình: q = 200 * 100 + 250 * 100 + 100 * 100 + 250 * 100 + 150 * 100 = 15.000 kg/m2

Tính sức chịu tải của nền đất:

Sức chịu tải của nền đất được xác định bằng thí nghiệm nền đất. Giả sử sức chịu tải của nền đất là c = 200 kg/m2.

Tính toán kích thước móng đơn:

Công thức tính đơn giản móng đơn: 

R = m(A.y.b + B.q + D.c)

Trong đó: 

  • b là chiều rộng bề mặt đáy của móng

  • q: Tải trọng một bên móng

  • c: Lực dính theo đơn vị của lớp nền đất;

  • A, B, D: Thông số phụ thuộc vào các góc ma sát trong của đất;

  • M: Hệ số ở mức điều kiện có thể làm việc của nền móng đơn

Bản vẽ thiết kế móng đơn
Bản vẽ thiết kế móng đơn

Cách lựa chọn loại móng đơn phù hợp

  • Lựa chọn loại móng đơn phù hợp đòi hỏi sự kết hợp của kiến thức chuyên môn, đánh giá địa chất và địa hình, và xem xét yếu tố ngân sách và thời gian. Việc thực hiện lựa chọn này đúng cách đảm bảo tính ổn định và an toàn của công trình xây dựng. 

  • Nếu địa hình phức tạp, cần loại móng đơn có thể thi công dễ dàng. Nếu địa chất yếu, cần loại móng đơn có thể chịu tải trọng lớn. Nếu thời tiết mưa nhiều, cần loại móng đơn có khả năng chống thấm tốt.

  • Cuối cùng, bạn cần xem xét ngân sách và thời gian cho việc thi công móng đơn. Nếu bạn có ngân sách hạn chế và cần hoàn thành công trình nhanh chóng, có thể chọn loại móng đơn có thi công đơn giản hơn.

Khi bạn đã hiểu rõ móng đơn là gì, cấu tạo và phân loại móng ra sao, bạn sẽ có khả năng lựa chọn loại móng đơn phù hợp cho công trình xây dựng của mình. 

Tuy nhiên, việc lựa chọn móng đơn không chỉ dựa trên kiến thức kỹ thuật, mà còn phải xem xét điều kiện địa chất, tải trọng, và ngân sách. Hy vọng những thông tin trong bài viết này đã giúp bạn hiểu rõ các lưu ý khi thi công móng đơn để có được một công trình an toàn và ổn định.

Xem thêm: Cách làm móng nhà 2 tầng: Chi tiết kết cấu, độ sâu, kích thước

By https://vinavic.vn/
https://vinavic.vn/

Đánh giá - Bình luận
0 bình luận, đánh giá về Móng đơn là gì? Cấu tạo và cách phân loại chi tiết nhất
Nhấn vào đây để đánh giá
Thông tin người gửi
Phong thủy
Chúng tôi có thể hỗ trợ bạn!
0.09861 sec| 2470.695 kb